Personel Alımları

Vali Olmanın Şartları Neler? (Görevleri, Ataması, Yaş Sınırı)

Vali olma şartları il sınırları içinde en yetkili kişi olan vali olmak isteyenler için önem taşıyor. İllerin idaresinden sorumlu olan ve doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan valiler, ildeki en yüksek idari kişi oldukları gibi aldıkları kararlar da il sınırları içinde uygulanmak durumundadır.

Vali Nedir, Ne İşe Yapar?

Türkiye Cumhuriyeti idari yönetim biçimi olarak merkezidir ve illere bölünmüştür. Her ilde merkezden alınan kararların tatbik edilmesi ve Cumhurbaşkanını temsilen valiler bulunmaktadır. Bu bakımdan valiler, illeri idare etmek için görevlendirilmektedir. Her il için sadece bir vali bulunur. Bunun yanında ihtiyaca göre birden fazla vali yardımcısı bulunabilir. Vali nasıl olunur sorusuna yanıt vermeden önce valilerin görev tanımlarından bahsetmek yararlı olacaktır.

Vali olma şartları
Vali olma şartları

İl içinde bulunan ve bakanlıklar tarafından görevlendirilmiş kişiler valiye bağlıdır. Çünkü vali doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır. Yargıç ve hakim sınıfında yer alanlarla üst rütbedeki askeri personeller sadece valinin emri altında bulunmaz. Bunun yanında valiler kolluk kuvvetlerinin başıdır ve bu kapsamda polis ya da bekçilere hareket etme emri verebilir.

İnceleyebilirsiniz: Kaymakamlık Sınavı Şartları?

Valilerin görev tanımları; kanun, kararname, kanun hükmünde olan kararname ve ilgili mevzuatın yayılması, uygulanması ve denetlenmesidir. Söz konusu yasal düzenlemelerden almış olduğu yetkiler ile genel emir çıkarmaları da söz konusudur. Her valinin alacağı karar sadece sorumlu olduğu il sınırları için geçerlidir. Buna göre de bir valinin çıkardığı karara başka valiler riayet etmeyebilir.

Valilerin sorumlulukları şu şekilde sıralanabilir;

  • İdari amir olarak il sınırları içindeki bölgenin idaresini yürütmek,
  • Devlete bağlı olan kurum ve kuruluşların denetimlerini yapmak,
  • Kolluk kuvvetlerine doğrudan emir vererek asayişi sağlamak,
  • Polis, bekçi ve jandarma gibi kolluk kuvvetlerinin il sınırları içinde yerini değiştirmek,
  • İl özel idaresinin denetimini gerçekleştirmek, ilde yaşayanların ihtiyaçlarını gidermek için çalışmalar gerçekleştirmek,
  • İl özel idaresinin bütçesinin denetimini sağlamak temel görevleri arasındadır.

İnceleyebilirsiniz: Paramedik Olma Şartları Neler?

Vali Nasıl Olunur? Vali Olmak İçin Gerekenler

Vali olmak için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noktada da vali en az ne mezunu olmalı sorusunun yanıtı lisans eğitimidir. 4 yıllık eğitim veren İktisadi ve İdari Bilimler, Hukuk ya da İşletme fakültelerinden mezun olmasıdır. Bunun dışında istisnai olarak da başka bölüm mezunları da Cumhurbaşkanı kararı ile vali olarak atanabilmektedir. Ancak rutin uygulama belirtilen bölüm mezunlarıdır. Dolayısıyla vali olmak için hangi bölüm okunmalı sorusuna; İktisadi ve İdari Bilimler, Hukuk ya da İşletme fakülteleri şeklinde yanıt verilebilir. Bu bölümlerden mezun olanlar İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan Kaymakam Adaylığı Giriş Sınavı’na katılarak başarılı olmalıdır.

vali olmak için hangi bölüm okunmalı
vali olmak için hangi bölüm okunmalı

Sınavı geçerek kaymakam olarak görev alan her aday esasında potansiyel vali adayıdır. Dolayısıyla vali olmak için öncelikli olarak kaymakam olmak gerekmektedir. Ancak vali olmak için yapılan bir sınav veya benzer uygulama yoktur. Görevinde başarılı olan, gerekli tecrübeyi kazanan ve sonrasında da genel olarak vali kararı ile vali yardımcısı görevinde bulunmuş olanlar Cumhurbaşkanı ataması ile vali olarak görev alırlar. Vali olma süresi net olmadığı gibi her kaymakamın vali olması gibi bir zorunluluk da bulunmaz.

İnceleyebilirsiniz: Savcı Olma Şartları

Valilerin Görev Süreleri

Valilerin görev süreleri 5 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak genel uygulama olarak bu sürenin her durumda dolması beklenmez. Genellikle valilerin çoğu bu süre dolmadan Cumhurbaşkanı kararı ile görevden alınmaktadır. Bu görevden alınma durumunda ise valinin il içindeki performans değerlendirmesi etkili olmaktadır. Şayet ilgili süre içinde valinin görevden alınması söz konusu olmadıysa bu durumda ilgili süre sonunda emekliye ayrılabilir ya da başka bir ile vali olarak atanabilir. Bunun dışında merkeze alınarak farklı görevlendirmeler de söz konusu olabilir.

Vali görev süresi kaç yıl
Vali görev süresi kaç yıl

Vali görev süresi kaç yıl sorusuna mevzuat kapsamında 5 yıl yanıtı verilse de yer değiştirmeler genellikle yılda bir kez yapılır. Bu durum da valinin performansına bağlıdır. İl yönetimi ile ilgili olarak sorunlar yaşanıyorsa söz konusu valinin sıklıkla yönetim yeri değişecektir. Bunun yanında valilerin emekli olmaları için yaş koşullarını da yerine getirmeleri gerekir. Örneğin 45 yaşında vali olarak atanan bir kişi bu yaşta emeklilik koşullarını karşılamıyorsa emekliye ayrılmaz, başka idari görevler üstlenebilir, sonrasında tekrar vali olarak atanabilir.

İnceleyebilirsiniz: Ymm Olma Şartları

Vali Maaşları Ne Kadar?

Valilerin aldıkları maaş tüm il valileri için aynıdır. Bu kapsamda bir vali ne kadar maaş alıyor sorusuna 2022 yılı itibariyle 29,247 TL olarak yanıt vermek mümkündür. Valilerin aldıkları ücret aylık olarak verilir ve kıdem ya da başarılarına göre artış göstermez.

Diğer Yazılarımızı İnceleyebilirsiniz;

Akademisyen Olma Şartları

Smmm Olma Şartları

Bağımsız Denetçi Olma Şartları

Bilirkişilik Şartları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu