Sartlarineler.com

İşe İade Davası Şartları Nelerdir? (Süresi, Hesaplama)

İşe iade davası şartları nelerdir, işe iade davası nasıl açılır? İşe iade davası tazminat hesaplama ve süresi ile ilgili bilgileri yazımızda hazırladık. İşe iade davası süreciyle alakalı tüm bilgileri yazımızdan okuyarak konu hakkında kapsamlı bilgi sahibi olabilirsiniz.

İşe iade davası için gerekli olan, işe iade davası şartları işçilerin mağdur olmaması adına işçi haklarını barındıran 4857 sayılı İş Kanunu içerisinde açıkça belirtilmiştir. Haksız bir şekilde ve usulsüz olarak işten çıkartıldığını düşünen kişiler bu davalar ile haklarının arayabilirler. İşe iade davası şartları aşağıda maddelenmiş halde yer almaktadır.

İşe İade Davası Şartları Nelerdir?

  • İşe iade isteyecek olan işçi bu 4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamında olmalıdır.
  • İşe iade istenecek işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyor olmak zorundadır.
  • İşçinin bu işyerinde en az 6 ay süreyle kıdemli çalışmış olması gerekir.
  • Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi ile çalışmış olanların dava başvuruları kabul edilmektedir.
  • İşçi haklarının korunmasını amaçlayan bu davalarda iş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmiş olmalıdır. Bunun yanında tek taraflı olarak yapılan fesh etme işleminin kabul edilebilir bir sebebe dayanmaması önemli noktadır.
  • İşçi statü olarak işveren kişinin vekili ya da vekil yardımcısı gibi görevlerde bulunmamış olmak zorundadır.

Ayrıca işçinin savunmasının alınmadığı durumlarda iş sözleşmesi fesh edilmesi uygun değildir. İşçi bu şartlara uyuyorsa iş mahkemelerine başvurabilir.

İşe İade Davası Tazminatı Nedir?

İşe iade davasında ödeme yapma durumu temelde iki farklı şekilde karşımıza çıkar. Bunlardan ilki işverenin işçiyi tekrar işe almak istemediği durumlarda ödenen tazminattır. Davanın kabul edilmesi ve işveren kişinin haksız fesh işlemi yaptığının ortaya çıkmasıyla işçiyi 30 gün içinde işe alması beklenir. Fakat işverenin işçiyi geri almaması durumunda işçiye brüt ücret üzerinden en az 4 en çok ise 8 aylık tazminat ödemesi gerekir. Bu tazminatın ödeme süresi İş Kanunu’nun 53. maddesine göre :

  • 6 ay ile 5 yıl arası işçiler için 4 ay,
  • 5 ay ile 15 yıl arasındaki işçiler için 5 ay,
  • 15 yıldan uzun çalışan işçiler için 6 ay olarak kabul edilir. Ayrıca işverenin fesh etme nedenine bağlı olarak 8 aya kadar çıkabilir.

İşveren tarafından tazminatın ödendiği ikinci durum ise mahkemenin dava sonucunu açıklayana kadar boşta geçen sürenin ücretinin çalıştırılmayan işçiye ödenmesidir. İşçi bu sürede başka bir iş yerinde çalışmaya başlamış olsa dahi bu tazminat ücretinin ve diğer haklarının ödenmesi gerekir. İşçinin çalışırken zaman sahip olduğu yol, yemek ya da ikramiye ücreti şeklinde olabilen bu diğer haklar hesaplamaya katılır. Boşta geçen bu süre içinde çalışılan iş yerinde zam yapıldıysa bu da tazminat hesaplamasına katılır. Hesaplama yapılırken kıdem süresine boşta geçen 4 aylık süre de katılır. Bu işlemin sonucunda kıdem süresi bir yıldan fazla olan işçiler için yıllık izin hakkı doğar. İşveren bu hakkı elde eden işçilere 14 veya 20 günlük yıllık izin ücreti de ödemekle yükümlüdür.

İşe İade Davası Sonuçları Nelerdir ?

İşe iade davasının neticesinde iş mahkemesi davayı kabul edilirse işverenin feshi geçersiz sayılır ve işçi 10 gün içerisinde işinin iadesi için işverene başvurabilir. Ardından bir aylık süre içinde işe tekrar başlatılması gerekir. Fakat işçi bu başvuruyu yapmazsa hem işe alınma hakkını hem de boşta geçen süre tazminatı hakkını kaybeder. İşveren işçiyi tekrar işe almak istemezse en az 4 aylık maaşı tutarında tazminat ödemekle yükümlü sayılır. Mahkemenin davayı reddetmesi durumu ise işverenin yaptığı fesh işlemi haklı görülmüş demektir. Bu durumda işçi işverenin mahkeme masraflarını ve yasal vekalet ücretini ödemekle yükümlüdür. Bu iki durum dışında ise mahkeme sonucunda dava konusuz kalabilir. Eğer davanın devam ettiği süre içinde işveren işçiyi işe geri alırsa veya işçi davasından vazgeçerse dava konusuz kalabilmektedir. Fakat dava devam ederken işveren işçiyi tekrar işe almış olsa bile işçinin boşta geçen süresi için tazminat talep etmek hakkı bulunmaktadır. Ayrıca dava sonuçlanırken arabulucu tarafından hazırlanan onaylanmış belgelerin de inceleme için mahkemeye sunulmalıdır.

İşe İade Davası Ne Kadar Sürer?

İşe iade davalarında geçen süre, işe iade davası şartları içinde belirtildiği üzere işçinin dava başvurusu ile başlar. Bu işçi sorumlu olduğu İş Sözleşmesinin işveren tarafından fesh edildiğinin kendisine bildiriminden sonra ki bir ay içerisinde bu davayı açabilir. İş Kanunu’na göre işçi bir ay içinde başvuru yapmazsa dava hakkını daha sonra kullanamaz. İşçi dava başvurusunu yaparsa 2 aylık sürede ilk derece mahkemesinde davanın sonuçlandırılır. Ardından dava Yargıtay’a ulaşır ve 1 aylık süre de temyiz aşamasının sonuçlandırılmasıyla geçer. Bu davaların postalama, dosya havalesi gibi süreçlerde geçen zaman hariç olacak şekilde 3 aylık süre içinde kesin sonuca ulaşması gereklidir.

Fakat belirtilen bu sürelere her zaman uygulamamaktadır. 7036 sayılı kanunla kesin miktar ifadeleri çıkartılmış onun yerine “Dava ivedilikle sonuçlandırılır. Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde, bölge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir” ifadesi eklenmiştir.

İşe İade Davası Arabuluculuk Nedir?

İşe iade davalarında görülen arabuluculuk 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile zorunluluk haline gelirken 4857 sayılı İş Kanunu’nunda değişikliklere sebep olmuştur. Arabuluculuk İş Sözleşmesi hukuka aykırı bir şekilde fesh edilen işçinin dava açmadan önce iş uyuşmazlıklarını çözmek için başvurması gereken bir yer halini almıştır. İşçi yerleşim bölgesinde bulunan arabuluculuk bürolarına ya da iş yerindekine başvurabilir. Arabulucu kişi işçi ve işveren arasındaki anlaşmazlığı çözmek için görüşme organize eder. Bu görüşmelere işverenin dışında varsa alt işverende katılmakla görevlidir. İki taraf arasındaki görüşmeler 3 hafta sürerken zorunlu durumlarda 1 hafta daha uzatılabilir. İş Mahkemelerinin zorunlu olarak yaptırdığı arabuluculuk sonucunda eğer taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa görüşmelerin son tutanak tarihinden sonra iki hafta içinde işçi mahkemeye başvurabilme hakkı elde eder. İki taraf arabuluculuk faaliyeti sonucunda  işçinin işe başlatılması için anlaşmaya varırsa işçinin ücreti , işe başlama tarihi ve işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminatın miktarı belirlenmek durumundadır.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatının parasal miktarı hesaplanırken pek çok faktör etkili olmaktadır. Öncelikle kıdem tazminatı hakkını elde etmek için işçinin en az bir yıl süreyle aynı işyerinde çalışmış olması gerekir. Işe iade davası açmış bir işçi kıdem tazminatı için de  başvuru yapabilir.Fakat kıdem tazminatı görüşülmesi için öncelikle işe iade davasının sonuçlanması gerekir çünkü davanın sonucu kıdem tazminatını etkiler. Mahkemenin işe iade davayı kabul etmesiyle kıdem talebi reddedilir. Davanın reddedilmesi ya da işçinin iş iadesi için işveren tarafa başvurmaması sonucunda ise kıdem tazminatı görüşmesi yapılabilir. Davanın kabul edilmesinin ardından 10 gün içinde işverene başvuran fakat işveren tarafından kabul edilmeyen işçinin kıdem tazminatı işe kabul edilmediği tarihteki ücret ile hesaplanır. İşçinin boşta geçen 4 aya kadar olan süresi de bu tazminata eklenir. Işveren taraf haksız sayılan fesih etme tarihinde işçiye tazminat ödemiş olsa dahi boşta geçen süreyi tekrar ödemekle yükümlüdür. Ayrıca bu boşta geçen 4 aylık süre içerisinde bahsi geçen işyerinde emsal ücrette bir artış yaşandıysa hesaplamalarda değişiklik meydana gelebilir.

İş Kanunu Nedir ?

İş Kanunu’nun yükümlülükleri işe iade davası şartları konusundaki soruları cevaplayan bir kaynaktır. İş kanunu işçi ve işveren haklarını, ilişkilerini, sorumluluklarını inceleyen İş Hukuku’nun bir parçasıdır. Türkiye’de 22 Mayıs 2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 İş Kanunu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanmıştır. Bu kanun sayesinde çalışma saatleri, izinleri, işçinin ücreti, sendikalar, iş güvenliği yani işçi ve  işveren arasında olan hak ve sorumluluklar açıklanmıştır. İşçi ve işverenler sözleşmelerde belirtilen çalışma koşullarına uymakla, işçiler işlerini doğru ve zamanında yapmakla sorumludur. İşçi ile işveren arasındaki kurulan bu sorumluluk ilişkileri farklı türleri bulunabilen iş sözleşmelerinde açıklanır. Ayrıca İki taraftan biri bu iş sözleşmesinin iptalini gerçekleştirirse yapılacak hükümler de yer almaktadır. İş Kanunu’nun 9 ana başlığı şu şekildedir:

  • Genel hükümler
  • İş sözleşmesi türleri
  • Ücret, işin düzenlenmesi
  • İş sağlığı ve güvenliği
  • İş ve işçi bulma
  • Çalışma hayatının denetimi ve teftişi
  • İdari ceza hükümleri
  • Çeşitli, geçici ve son hükümler
Sıkça Sorulan Sorular

İşe iade davalarında geçen süre, işe iade davası şartları içinde belirtildiği üzere işçinin dava başvurusu ile başlar. Bu işçi sorumlu olduğu İş Sözleşmesinin işveren tarafından fesh edildiğinin kendisine bildiriminden sonra ki bir ay içerisinde bu davayı açabilir. İş Kanunu’na göre işçi bir ay içinde başvuru yapmazsa dava hakkını daha sonra kullanamaz. İşçi dava başvurusunu yaparsa 2 aylık sürede ilk derece mahkemesinde davanın sonuçlandırılır. Ardından dava Yargıtay’a ulaşır ve 1 aylık süre de temyiz aşamasının sonuçlandırılmasıyla geçer. Bu davaların postalama, dosya havalesi gibi süreçlerde geçen zaman hariç olacak şekilde 3 aylık süre içinde kesin sonuca ulaşması gereklidir.

İşe iade davalarında görülen arabuluculuk 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile zorunluluk haline gelirken 4857 sayılı İş Kanunu’nunda değişikliklere sebep olmuştur. Arabuluculuk İş Sözleşmesi hukuka aykırı bir şekilde fesh edilen işçinin dava açmadan önce iş uyuşmazlıklarını çözmek için başvurması gereken bir yer halini almıştır. İşçi yerleşim bölgesinde bulunan arabuluculuk bürolarına ya da iş yerindekine başvurabilir. Arabulucu kişi işçi ve işveren arasındaki anlaşmazlığı çözmek için görüşme organize eder.

Kıdem tazminatının parasal miktarı hesaplanırken pek çok faktör etkili olmaktadır. Öncelikle kıdem tazminatı hakkını elde etmek için işçinin en az bir yıl süreyle aynı işyerinde çalışmış olması gerekir. Işe iade davası açmış bir işçi kıdem tazminatı için de  başvuru yapabilir.Fakat kıdem tazminatı görüşülmesi için öncelikle işe iade davasının sonuçlanması gerekir çünkü davanın sonucu kıdem tazminatını etkiler. Mahkemenin işe iade davayı kabul etmesiyle kıdem talebi reddedilir.


Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.